De Manufacture des Flandres.

Het jacquardmuseum in Roubaix.

Pagina 1 (1100-1700) --- Pagina2 (De kartons)  --- Pagina3 (Schietspoelgetouwen) 

   Pagina4 (Lansgetouwen, schietspoelloze getouwen)  

   Pagina5 (Dubbel-stuk-fluweel) --- Pagina6 (Bandweefgetouw)  

Pagina7 (Een echt levend museum in Roubaix)

Pagina8 (En het houdt niet op)

Een virtueel bezoek aan het jacquardmuseum.(Pagina 1)

De evolutie van handweefgetouw tot de eerste jacquardgetouwen.

 Vanaf de 11de eeuw treft men deze schachtengetouwen aan in gans Europa. De schachten worden bediend via pedalen, en laten toe om eenvoudige bindingen te weven zoals platbinding, laken-, basket- en keperbinding.

Handweefgetouw (11de eeuw).

        

Rond 1740, komen de eerste mechanieken tevoorschijn, met kartons op cilinder die de binding bevelen. In 1733 wordt in Engeland de schietspoel uitgevonden.

 

 

Handweefgetouw met mechaniek en shietspoel.(±1740)

 

Handgetouw met jacquardmechaniek. ( midden XIXe eeuw).

Hier wordt iedere scheringdraad onafhankelijk opgeheven.
Dit getouw heeft 4 repetities van 496 draden; 1984 draden in totaal.        

Vroeg jacquardgetouw (±1803).

 

Naar 

Pagina 2  

 Jacquardmechaniek. 104 haken. Begin 19de eeuw.

 

Terug naar hoofdpagina

Terug naar paginahoofding. 

                                                                                                    

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 2)

Twee eeuwen Jacquardcartons.

    Het aanmaken van kartons, hedendaags gebeurt dat met de computer, stamt af van een ingewikkelde procedure uit de 18de eeuw. Eerst werd een tekening gemaakt. Die tekening werd gekopieerd op een glasplaat, en als een dia geprojecteerd onder de lantaarn op millimeterpapier, en daarop gekopieerd als kaarttekening.

 

Projectielantaarn.

 

Ontwerptekening

Kaarttekening

        Leesstoel 

        Deze kaarttekening wordt vervolgens gelezen op de leesstoel, waar de tekening vertaald wordt in een kombinatie van touwen (sempels en leespezen). Daarvan gaat men uit om de kartons te kappen, laatste stap voor het weven.                                                

       

 

 

Het kappen zelf gebeurt op de kartonkapmachine, een 9 meter hoog monument. Onze kapmachine "Lehembre" dateert van ± 1860.

    Kartonkapmachine

       

 

  In 1946 wordt de opvolger uitgevonden; de dactilyseuse van Verdol. Op deze elektrische machine kan één persoon lezen en perforeren, en dit 10 maal sneller dan de 5 personen die de kapmachine bedienden.

Dactyliseuse Verdol 

 

Naar

Pagina 3

       De ontwerpen worden heden ten dage niet meer in echte kartons omgezet, maar in computerprogrammas of bestanden, maar men noemt ze nog altijd kartons. Deze bestanden, op diskettes of in een centrale computer, laten de getouwen werken via electronische magneten.

Om er meer over te vernemen, bezoek onze pagina "creatie".

 

Terug naar hoofdpagina

                                                         

Terug naar paginahoofding. 

 

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 3)

Mechanische schietspoelgetouwen (1850-1960)

Nuyts getouw (1860) met 6 mechanieken, 30.000 kartons en 10.688 haken. Deze getouwen werden aanvankelijk aangedreven door stoommachines en later, vanaf 1900, door de electriciteit.

Nuytsgetouw

 

Getouw Léon Olivier (Roubaix 1900). Dit schachtengetouw toont de technische evolutie aan in het begin van de 20ste eeuw. De jachtarm is vervangen door zwaarden, en de inslagsnelheid is verdubbeld .

Getouw Leon Olivier

 

Getouw Dewaele-Schotte (Harelbeke België 1910). Jacquardgetouw met een nogal eenvoudig Vincenzi mechaniek. Vier arcades per haak. Eigendom van de N.V. Dewaele Textielmachines Deerlijk

Getouw Dewaele-Schotte

 

Naar 

Pagina 4

Saurergetouw (Zwitserland 1958). Een nogal breed getouw (2,60m) met hefbakken. 5 schietspoelen,   2 mechanieken.....

Getouw Saurer

Terug naar hoofdpagina

 

Terug naar paginahoofding. 

Pagina 4

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 4)

De lansgetouwen, ook schietspoelloos genoemd (1951-heden).

 

Prototype Dewas.(Amiens 1951). Dit is het prototype zelf dat Mr. Dewas voorstelde op het salon van Rijsel in 1951. Hieruit stammen alle Europese lansgetouwen af.

Prototype Dewas 

Fatex getouw (Lyon 1968). Getouw met één enkele onbuigzame lans. 120 inslagen/min. 4 inslagdraden. Drie herhalingen in de arcades. 

 

 Fatex getouw.

 

Dornier getouw (Duitsland 1987). Twee buigzame lansen. 6 inslagdraden. 275 inslagen/min.

 

Getouw Dornier

Naar

Pagina 5

picanol getouw. (België 1994). Twee buigzame lansen. Electronische cartons. 450 inslagen/min. Dit getouw werkte in onze weverij in productie tot 1 mei 2002.

picanol getouw.

 

Terug naar hoofdpagina

Terug naar paginahoofding. 

 

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 5)

Dubbel-stuk-Fluweel. (1965)

 

Iwer getouw. (Pamplona - Spanje) 1965.

Dit getouw illustreert het polyvalent vakmanschap van de N.V. Craye. Hierop 
wordt een extreem langharige fluweel geweven volgens de dubbel-stuk-fluweel 
techniek. Het weefsel wordt gebruikt voor verfrollen. Er zijn drie kettingbomen 
nodig voor de productie ervan; de eerste vormt de grondlaag voor het bovenstuk, 
de tweede zorgt voor de grondlaag voor het onderstuk, de derde kettingdraad gaat 
op en neer tussen de twee grondlagen en vormt aldus de fluweelharen. Vervolgens 
snijdt een vlijmscherp mes, dat tussen de beide grondlagen heen en weer bewogen 
wordt, het fluweel halverwege door. Op die manier worden beide fluweelhelften 
van elkaar gescheiden.

Ywer getouw

Naar Pagina 6                          Terug naar hoofdpagina

 

Terug naar paginahoofding. 

 

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 6)

Bandweefgetouw, een echt enorm juweeltje.(1884)

 

Stuurpost van de spoeltjes en kettingdraadbobijntjes.

Bandweefgetouw (St. Etienne 1884). Deze getouwen weven gelijktijdig 12 linten in zijde. Thuisproductie. 

Bandweefgetouw, région Stéphanoise.

 

Deze getouwen hebben geen kettingbomen, de kettingdraden zitten op honderden kleine bobijntjes.

En terwijl de ouders aan het weven waren, wikkelden de kinderen vanaf 5 jaar bobijnen voor de spoeltjes.

Nintendo (1884)

Voor ieder lint zijn 4 spoeltjes voorzien, enkel voor één lint.

 

Een wonder van vindingrijkheid: de stuurpost voor de spoelbewegingen.

Naar

Pagina 7

 

Terug naar hoofdpagina

Terug naar paginahoofding. 

  Pagina 8 En het houdt niet op.

Bijna wekelijks bereiken  ons oproepen van andere gepassioneerde mensen met belangstelling voor het textielpatrimonium. Ze signaleren ons getouwen of andere voorwerpen die op het punt staan voor altijd te verdwijnen. Wij hebben jammer genoeg noch de middelen, noch de plaats om dit alles op te slaan en te restaureren. We proberen wel in de mate van het mogelijke te redden wat te redden valt. Hieronder enkele foto's van een jacquardgetouw in restauratie (Ongeveer 1900). Gift van Mr. Daniel Rebry uit Ingelmunster.

 

 

Virtueel bezoek in het jacquardmuseum.(Pagina 7)

Een waarachtig levende werkplaats (°Roubaix 23-10-2001).

         

Hierboven kon je genieten van een overzicht van onze getouwen en machines. Deze foto's en teksten geven  je echter slechts een flauw idee van het avontuur dat je beleeft bij een bezoek aan de Manufacture des Flandres. Wat wij te bieden hebben is een boeiende reis doorheen twee eeuwen erfgoed van de textiel in Vlaanderen en het noorden van Frankrijk. Laat ons voor je ogen , net als de prins het deed met de schone slaapster, dit erfgoed van onze voorouders wakker kussen. Laat uw vijf zintuigen genieten van deze know-how, die eens de hartslag van spinnerijen, ververijen en weverijen uitmaakte in de manufacturen van onze streek.

  • Uw neus  zal ten zeerste de geuren van olie en garen op prijs stellen, vaste bekenden van onze grootouders.

  • Uw ogen zullen de zalen rondgaan waar onze voorouders hun dagelijks brood verdienden, en kennis maken met hun dagelijks leven en werken.

  • Uw oren kunnen kennis maken met het ritme van de machines; ooit de hartslag die de straten van Roubaix en Vlaanderen vulde.

  • Voel en betast de producten die ooit de faam en welvaart van de regio verwezenlijkten.

  • Proef de nostalgie die rondwaart in onze schatkamer.

Bezoek ook de pagina met ons adres, openingsuren en voorwaarden en kom genieten van alle geneugten die een geleidbezoek aan de "Manufacture des Flandres" u kunnen opbrengen. Voormalige wevers, nu gids, geven u alle uitleg tijdens de rondgang, af en toe met zin voor humor, en laten alle machines werken voor uw ogen. Voor u laten ze de techniekgeschiedenis herleven, sociale anecdotes en het menselijk aspect van het leven met de textiel in deze regio komen aan bod. Kom met uw vrienden. Al deze pareltjes worden voorgesteld in het Nederlands, Frans, Engels of Duits. Een groepje gepassioneerde mensen nodigt u uit, gedreven door het verlangen om dit bedreigde erfgoed te bewaren voor u en uw kinderen. 

Help ons voor dit alles verdwijnt !!!

 

Terug naar paginahoofding

 

 

José Honoré

Meertalige gids. Dagelijks beheer van het museum.

 

Amélie Vandrisse

 

Reserveringen. Public relations.

Francis Dupont.

Franstalige gids.

Jeugdanimator.

Terug naar hoofdpagina

Webmaster contacteren.